سال جهش تولید
  • 1399-03-29 22:32
  • كد محتوا:12598

هزارجریب کوچک، باغ‌های وسیعی بود که سعادت­آباد نام داشت و پیش از شاه­عباس دوم، محل آن برای سکونت گبران(زردشتیان) اختصاص­داده­شده­بود. شاه­عباس دوم، گبران را به انتهای جلفا کوچانید و در سال 1056 هـ.ق، دستورداد باغ وسیع سعادت­آباد و قصرهای سلطنتی آن را احداث­کنند. باغ سعادت­آباد بین پل سی­و­سه­چشمه و پل­خواجو در حاشیه­ی جنوبی رودخانه قرار­داشت و این دو در حقیقت، در حکم یک باغ بزرگ محسوب می‌شد و رودخانه­ی زاینده­رود از وسط آنها جریان داشت.

هزارجریب کوچک، باغ‌های وسیعی بود که سعادت­آباد نام داشت و پیش از شاه­عباس دوم، محل آن برای سکونت گبران(زردشتیان) اختصاص­داده­شده­بود. شاه­عباس دوم، گبران را به انتهای جلفا کوچانید و در سال 1056 هـ.ق، دستورداد باغ وسیع سعادت­آباد و قصرهای سلطنتی آن را احداث­کنند. باغ سعادت­آباد بین پل سی­و­سه­چشمه و پل­خواجو در حاشیه­ی جنوبی رودخانه قرار­داشت و این دو در حقیقت، در حکم یک باغ بزرگ محسوب می‌شد و رودخانه­ی زاینده­رود از وسط آنها جریان داشت.

در باغ وسیع سعادت­آباد، قصرهایی وجود داشت که معروف‌ترین آنها هفت­دست، عمارت آیینه­خانه و عمارت نمکدان بوده­است(رک: مدخل‌های هفت­دست و آیینه­خانه).

عمارت نمکدان به فاصله­ی صد و پنجاه متر، در جنوب عمارت آیینه­خانه، به شکل دایره روی زمین مرتفعی بنا شده­بود. این عمارت، هشت ضلعی و سه طبقه بود و از طبقه­ی فوقانی آن با آنکه عمارت آیینه­خانه در جلوی آن قرار­داشت، منظره­ی رودخانه پدیدار می‌شد. جابری انصاری در تاریخ اصفهان و ری، انهدام عمارت نمکدان، هفت­دست و آیینه­خانه را به­ترتیب در سال‌های 1306، 1318 و 1319 ه.ق ضبط کرده­است. عمارت نمکدان را کلاه­فرنگی نیز می‌نامیده­اند(هنرفر، 1350: 578 - 575).

باغ سعادت­آباد، قبل از حکومت ظل­السلطان، در حکومت خانلرمیرزا و پس از آن، از میان رفته­بود.

طبق طومار شیخ­بهایی، در عهد صفویه سعادت­آباد از مادی شایج 7 سهم و از مادی نایج 20 سهم آب می‌برده­است لیکن در عصر قاجار، این سهم از مادی نایج 12 سهم می‌شود و از مادی شایج، همان هفت سهم است(جابری انصاری، 1378: 434و 420،167).

(برای اطلاعات بیشتر رک: مقاله­ی استاد هنرفر در مجموعه­ی معماری ایران ج 2/641).

 

منبع: رصدخانه فرهنگي اجتماعي اصفهان. (1395). شناسنامه فرهنگي اجتماعي محلات شهر اصفهان، فاز اول. اصفهان: انتشارات سازمان فرهنگي تفريحي شهرداري اصفهان.